Totale Heupprothese

Inleiding Het plaatsen van een totale heupprothese is - in het geheel van de orthopedische prothese-chirurgie - deze die de langste geschiedenis kent. Operatietechnieken en prothesematerialen zijn zo geëvolueerd dat de revalidatie steeds beter en vlugger kan verlopen. De opnameduurwordt hierdoor ook steeds korter. In maximaal 1 week (afhankelijk van de individuele noden en behoeften) zijn patiënten terug thuis. In complexe gevallen is het mogelijk patiënten langer te revalideren op een daartoe bestemde afdeling (SP‑locomotoriek).

Indicatie

Een totale heupprothese wordt geplaatst wanneer het heupgewricht zijn normale functie heeft verloren.
Dit gebeurt bij:

• artrose van de heup (degeneratie en slijtage van de gewritsoppervlakten)
• trauma van de heup
• aangeboren afwijkingen

Het moment van de plaatsing zal afhankelijk zijn van de graad van invaliditeit, bepaald door:

• graad van pijn
• bewegingsbeperking
• niet meer "normaal" kunnen functioneren (meestal kan de patiënt niet ver meer wandelen, elke steunname is pijnlijk en moeilijk)
   

Operatietechnieken

Net zoals bij het plaatsen van de totale knieprothese, is ook hier de CAOS (computer geassisteerde orthopedische chirurgie) een enorme stap voorwaarts. Dit nieuw hoogtechnologisch systeem maakt dergelijk precisiewerk een stuk minder risicovol. Een combinatie van vooraf genomen CT-scans en computer genavigeerde chirurgie maakt het mogelijk dat de orthopedisch chirurg tijdens de operatie als het ware doorheen zijn patiënt "wandelt" terwijl hij zijn bewegingen met de instrumenten feilloos op het computerscherm kan volgen. Het plaatsen van de prothese kan op die manier uiterst accuraat gebeuren!
 

Revalidatie (kinesitherapie-ergotherapie)

Daar de patiënt slechts een korte tijd in het ziekenhuis verblijft zal de revalidatie in twee delen verlopen:

• hospitalisatiefase (tijdens het verblijf in het ziekenhuis)
• post - hospitalisatiefase (terug thuis)
   

Hospitalisatiefase

In deze periode zullen we vooral de aandacht richten op zelfstandigheid en functionaliteit. Ons doel is dat de patiënt volgende zaken kan:

• zelf in en uit bed komen
• zichzelf aan- en uitkleden (kousen, broek aandoen blijft moeilijk de eerste weken)
• zichzelf wassen
• stappen met krukken
• trappen doen
• in en uit de auto stappen

De gebruikte middelen zijn:

• passieve mobilisaties van het heupgewricht d.m.v. een CPM - toestel (Continue Passive Mobilisation) tot max.90° heupflexie
• opbouwende actieve mobilisaties van het ganse lidmaat
• ijsapplicaties om pijn en zwelling te verminderen
• elektrotherapie ter versterking van de spieren
• gangrevalidatie met krukken
• functionele revalidatie
   

Post- hospitalisatiefase

Aangezien de patient na ± 7 dagen het ziekenhuis mag verlaten, zal de revalidatie nog thuis moeten worden verder geziet. Deze revalidatie zal bestaan uit het verbeteren van de mobiliteit, maar vooral uit het verstevigen van de spieren om zodoende de stabiliteit in het heupgewricht te optimaliseren.

Aandachtspunten:

Om een totale heupprothese te plaatsen, moet de chirurg bij aanvang van de operatie, de heupkop uit de kom ontwrichten of luxeren.

Daardoor zijn de spieren en ligamenten (althans in het begin) hun stabiliserende functie kwijt. Dit houdt in dat elke beweging, die deze luxerende beweging nabootst, verboden is omwille van het ontwrichtingsgevaar.

De combinatie van volgende drie bewegingen moeten in een eerste periode (± enkele maanden) vermeden worden:

• flexie (plooien van de heup) boven 90°
• adductie (naar binnen bewegen van het been)
• endorotatie (naar binnen draaien van het been)